Co porosty mówią o jakości powietrza? Projekt badawczy klasy 2d

Badania terenowe, eksperymenty laboratoryjne i analiza wyników – uczniowie klasy 2d udowodnili, że nauka może wyjść poza szkolne mury i pomóc lepiej zrozumieć otaczające nas środowisko.

Uczniowie klasy 2d zrealizowali projekt badawczy „Bioindykacja w terenie”, którego celem była ocena jakości powietrza poprzez analizę występowania porostów oraz przeprowadzenie doświadczeń laboratoryjnych.

Badania terenowe zostały przeprowadzone w Radzyminie, Markach i Wołominie. W miejscach położonych przy ruchliwych drogach, m.in. przy ul. Mokrej, uczniowie zaobserwowali strefy 1–3 skali porostowej, określane jako tzw. pustynia porostowa oraz obszary występowania jedynie odpornych porostów skorupiastych. Wyniki te wskazują na podwyższony poziom zanieczyszczenia powietrza.

Istotnym elementem projektu było porównanie uzyskanych rezultatów z badaniami wykonanymi na Mazurach, w okolicach miejscowości Gałkowo. Tam udokumentowano strefy 5 i 6, charakteryzujące się obecnością mąklika otrębiastego oraz bardzo wrażliwej na zanieczyszczenia brodaczki kępkowej. Zestawienie wyników pozwoliło uczniom wyraźnie dostrzec różnice w jakości powietrza pomiędzy obszarami zurbanizowanymi a terenami leśnymi.

Praca nie zakończyła się w terenie. W szkolnym laboratorium uczniowie wykonali test KOH, dzięki któremu rozróżnili podobne morfologicznie gatunki porostów – tarczownicę i pustułkę. Przeprowadzili również doświadczenie badające wpływ dwutlenku siarki (SO₂) na tkanki roślinne. Płatki kwiatów poddane działaniu gazu uległy całkowitemu odbarwieniu, co stanowiło praktyczny dowód niszczącego wpływu kwaśnych tlenków na organizmy żywe.

Na podstawie przeprowadzonych badań uczniowie opracowali propozycje działań, które mogą przyczynić się do poprawy jakości powietrza w naszej okolicy. Wśród nich znalazły się: rozbudowa miejskich barier zielonych, promocja alternatywnych środków transportu oraz prowadzenie systematycznego monitoringu środowiska.

Projekt miał charakter interdyscyplinarny i połączył zagadnienia z zakresu ekologii, geografii, biologii oraz chemii. Był doskonałym przykładem nauki opartej na doświadczeniu, obserwacji i samodzielnym wyciąganiu wniosków, pokazując uczniom, że nawet niewielkie organizmy, takie jak porosty, mogą być cennym źródłem informacji o stanie środowiska naturalnego.